از بازمانده‌هاى گياه و نظاير آن جمع مىشود ، و سبزيها و علفهاى خشك شده را نيز به همين نام مىنامند . و أحوى به معنى سياه است ، و چون گياه متراكم شود و سبزى آن شدت پيدا كند به نظر سياه مىنمايد ، و به همين جهت است كه سرزمين عراق را ارض السّواد ناميده‌اند . آيا چه قدرتى است كه زمين را به هر گونه كه بخواهد زير و زبر مىكند ، زمانى گياه آن را از دل خاك بيرون مىآورد ، و زمانى ديگر آن را خشك و بىآب و علف مىسازد كه بر آن خس و خاشاكهاى سياه متراكم شده است ؟ به همان گونه كه دورهء گياهى سريع است ، دوران زندگى در نزد انسان نيز به سرعت مىگذرد ، و ناگهان سرسبزى زندگى به سياهى مرگ تبديل پيدا مىكند ، و بدين سبب است كه براى صاحبان خرد و بصيرت ، دومى از اولى بهتر و نيكوتر است . [ 6 ] رسالتهاى الاهى جدا از جريان كلى كاينات نيست . او خدايى است كه آفريدگان به پاكى و بزرگى او گواه‌اند ، و به سوى ما فرستاده‌اى مىفرستد و كتاب هدايت را به توسط او به ما مىرساند ، پس : اى / 41 آسمان خاشع باش ، و اى زمين شاد باش ، و اى انسان ، خود را براى دريافت رسالت خدا به سوى خودت و تسليم شدن به رسول بزرگوار آماده ساز . « سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى - تو را خوانا خواهيم كرد ، پس فراموش مكن . » آيا خبر حراء كه در آن جا روح يعنى جبرييل بر محمد راستگوى امين فرود آمد و به او گفت بخوان . . . و آيات پياپى را بدين گونه بر او فرو خواند : اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ . . . به تو نرسيده است ؟ بدين گونه خدا پيامبرش را به قراءت و خواندنى روشن و آشكار خوانا ساخت ، پس در سينهء او وسوسه‌هايى ، و در قلب او افكارى وجود نداشت ، و آيه‌ها به صورت حقايق مجردى نبود كه بعضى از آنها را بشناسد و از بيشتر آنها بىخبر باشد ، هرگز . . . اينها كلمات آشكارى بود كه به گوش پيامبر رسيد ، و آشكارا آنها را بر زبان راند ، و اين است معنى اقرأ و خوانا شدن او به وسيلهء خدا ، جمله به جمله ، و كلمه به كلمه ، و حرف به